Kronik Risk Endeksi Nasıl Hesaplanıyor?

Bu sayfada, KronikAriza.com.tr üzerinde gördüğünüz “Kronik Risk Endeksi” puanının hangi mantıkla hesaplandığını şeffaf bir şekilde anlatıyoruz.

Bu endeks ne işe yarar?

Hesaplama Mantığı – Adım Adım

Bu bölüm, arkadaki algoritmayı sade bir dille özetler.

1. O araca ait tüm kronik arızalar toplanır

Her araç için veritabanında o araca bağlı tüm kronik arıza kayıtları alınır. Örneğin bir model için sistemde 5 farklı kronik arıza varsa, hesaplama bu 5 kayıt üzerinden yapılır.

Basitçe düşünürsek:
Ne kadar çok kronik arıza varsa, potansiyel risk havuzu da o kadar büyüktür.

2. Her arızaya bir “Temel Risk” puanı verilir

Her kronik arıza, önce genel risk seviyesi ile sınıflanır:

• Kritik
• Yüksek
• Orta
• Düşük

Bu seviyelere karşılık gelen sayısal puanlar vardır (genel mantık):

• Kritik → en yüksek temel puan
• Yüksek → kritik’ten düşük ama orta’dan belirgin şekilde yüksek
• Orta → orta seviye puan
• Düşük → en düşük puan

Yani; kritik bir arıza, düşük seviyedeki bir arızaya göre temel puana çok daha güçlü katkı yapar.

3. Üç ana etki boyutu ayrıca puanlanır

Her arıza için sadece “genel risk”e bakmayız. Ayrıca şu 3 etki ayrı ayrı değerlendirilir:

1. Güvenlik Etkisi
   Bu arıza, sürücü ve yolcular açısından ne kadar tehlikeli?
2. Maliyet Etkisi
   Bu arızanın tamiri genelde ne kadar pahalıya mal oluyor?
3. Yolda Kalma Etkisi
   Bu arıza gerçekleştiğinde yolda kalma ihtimaliniz ne kadar yüksek?

Her biri için yine şu seviyeler kullanılır:

• Kritik
• Yüksek
• Orta
• Düşük

Seviyelere sistem içinde sayısal puanlar atanır. Örneğin:

• “Kritik güvenlik etkisi” → yüksek ek puan
• “Düşük maliyet etkisi” → daha az ek puan
• “Yüksek yolda kalma etkisi” → orta/düşükten daha fazla ek puan

Böylece her arıza için:
Temel risk + Güvenlik etkisi + Maliyet etkisi + Yolda kalma etkisi birleşerek o arızaya özel toplam etki puanını oluşturur.

4. Her arızanın toplam puanı hesaplanır

Her kronik arıza için kabaca:

Arıza Toplam Puanı = Temel Risk Puanı
  + Güvenlik Etkisi Puanı
  + Maliyet Etkisi Puanı
  + Yolda Kalma Etkisi Puanı

Bu sayede:

• Güvenliği hiç etkilemeyen ama pahalı bir arıza,
• Güvenliği çok etkileyen ama nispeten daha ucuz bir arıza

gibi farklı profiller aynı ölçek üzerinde görülebilir.

5. Araç için tüm arızalar toplanır

O araçtaki tüm kronik arızaların Arıza Toplam Puanı değerleri toplanır. Ortaya çıkan değer, ilgili aracın ham risk puanıdır.

Ne kadar çok ve ne kadar şiddetli kronik arıza varsa, ham puan o kadar yüksek olur.

6. Teorik maksimum puan hesaplanır

Her arıza için bir teorik maksimum senaryo tanımlarız:

• Temel risk kritik
• Güvenlik etkisi kritik
• Maliyet etkisi kritik
• Yolda kalma etkisi kritik

Bir araçta N adet kronik arıza varsa:

Teorik Maksimum Puan = N × (bir arızanın alabileceği en yüksek puan)

Kullandığımız fonksiyonda bu mantık şu şekilde ifade edilir:

$max = $adet * 370;

Buradaki 370, tek bir arızanın “en kötü durumda” alabileceği toplam puanı temsil eder.

7. Skor 0–100 aralığına normalize edilir

Son adımda ham puan, teorik maksimum puana bölünür ve 0–100 aralığına çekilir:

Kronik Risk Endeksi = (Toplam Ham Puan / Teorik Maksimum Puan) × 100

Böylece tüm araçlar aynı 0–100 skalasında kıyaslanabilir.

Kronik Risk Endeksi nasıl yorumlanmalı?

Sık Sorulan Sorular

Sınırlar ve Şeffaflık Notu